نقاشی کودک یک پیام است، آنچه را که او نمی تواند به لفظ درآورد به ما انتقال می دهد. بررسی و درک زبان نقاشی، اطلاعات ارزنده ای در اختیار والدین، مربیان، روانشناسان و همه کسانی می گذارد که خواهان دریافت راز و رمز جهان کودک و روانشناسی و شناخت شخصیت کودک از روی نقاشی هایش هستند.

اکتشافات نظامدار این قلمرو به آخرین دهه های قرن گذشته باز می گردد و بر قوانینی متکی است که خط شناسی نیز از آنها سود جسته است.

کودک همه مسائل زندگی خود را به واسطه نقاشی به تجربه در می آورد، خود را می آزماید و من خویشتن را بنا می کند. خطوط ترسیمی، انعکاسی از دنیای هیجانی او هستند و نقاشی به تنهایی به منزله جهانی است که به موازات افزایش هشیاری و دگرگونی ها کودک، متحول می گردد.

روانشناسی و شناخت شخصیت کودک از روی نقاشی
روانشناسی و شناخت شخصیت کودک از روی نقاشی

مراحل تحول نقاشی

از حدود یازده ماهگی یعنی تقریبا مقارن با به راه افتادن و حفظ تعادل، کودک بدون آنکه قصد خاصی داشته باشد، لکه ها و خطوطی را در فضای اطراف خود پدید می آورد. در این وهله، لذت حرکت است که کودک را هدایت می کند. در حدود دو سال و نیمگی می توان شاهد ترسیم خطوط افقی، عمودی، نقطه چین و دایره بود. در خلال سومین سال زندگی نخستین خطوط تقلیدی که از مرحله خط خطی کردن فراتر می روند، متجلی می شوند و می توان پاره ای از شکل ها را در ترسیم کودکان متمایز کرد.

در همین هنگام است که کودک شباهت بین خطوط خود و اشیاء واقعی را در می یابد و به آنچه به تصویر کشیده است معنا می دهد و آن را نامگذاری می کند. از پنج سالگی به بعد است که تقریبا همه کودکان می توانند به ترسیم یک درخت، آدم و یا یک خانه، به صورت یک مجموعه ساخت یافته، مبادرت کنند و هندسی شدن اشکال به ایجاد زوایایی در عناصر و ایجاد ریخت های تجسمی کم و بیش قالبی، منتهی می شود. کودک بدون الگوبرداری از واقعیت به ترسیم آنچه از اشیاء می داند و به نظرش مهم و ضروری است می پردازد.

از زمانی که نخستین تست های هوش ساخته شدند، استفاده از ترسیم به منظور ارزشیابی هوش آغاز شد. همچنین نقاشی بیشتر به منزله منبع کسب اطلاعات درباره شخصیت، در دست روانشناس بالینی کودک قرار می گیرد. در نقاشی براساس تحلیل محتوا و همچنین با توجه به سبک ترسیمی کودک می توان به سازمان یافتگی روانشناختی وی پی برد. انتخاب رنگ ها، چگونگی سازماندهی به نقاشی در صفحه، شیوه مرزبندی و محدود کردن بخش های مختلف یک تصویر، هنگی به منزله ابعادی هستند که بر اساس تحلیل نقاشی به عنوان یک فعالیت تجسمی می توان به آنها دست یافت.

شناخت شخصیت کودک از روی نقاشی چگونه امکان پذیر می شود؟

همه پرسشهای پنهانی، شادی ها، اضطراب ها، عشق ها و ترس های کودک در نقاشی بازیافته می شوند. کودک الفاظی را برای بیان احساس خود در اختیار ندارد و نقاشی از راه و رمزهایی مانند خورشید، آب، درخت یا خانه، بدون هیچ قید و بندی، به جای او سخن می گوید. معنای رمزی عناصری را که در پیرامون یک موضوع اصلی به تصویر کشیده می شوند هر یک می توانند راهی به سوی ناهشیار کودک بگشایند.

همه اهل فن و دودچراغ خورده های عالم علم و تحقیق می دانند که آموختن و بکار بستن یک تست فرافکن حتی در ساده ترین سطوح نیازمند مبانی نظری بسیار محکم و آزمایش ها و کارآموزهای چندین ساله در مراکز تخصصی و زیر نظر متخصصان است. بنابراین تست ها ابزاری هستند که فقط در قلمرو بالینی و توسط یک متخصص روانشناسی بالینی می توانند معنای واقعی خود را اعاده کنند.

پاسخ دهید

نظر خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید