روش های آموزشی، چه سنتی و چه نوین، همیشه زیر میکروسکوپ والدین، مربیان و کارشناسان هستند. مهم این است که کودکان بهترین آموزشها را کسب کنند و استفاده از بهترین راه حلها منجر به موفقیت آنان شود. بنابراین وجود چشمهای سخت گیر و انتقادی، جهت به چالش کشیدن آموزش و پرورش در اصلاح روش ها، فلسفه ها و تکنیک ها و عدم تعهد به استانداردهای سختگیرانه، ضروری است.

در این مقاله قصد داریم معایب روش مونته سوری را بررسی کنیم و به انتقاد از آن بپردازیم. هنگامی که والدین به هزینه های بالای مدارس غیردولتی می اندیشند، تمایل دارند که قبل از سرمایه گذاری، نگرانی ها و انتقادهای خود را مطرح و رفع کنند.

پنج انتقاد از روش مونتسوری
پنج انتقاد از روش مونتسوری

نه تنها به این دلیل خاص، بلکه به این سبب که طرفداران یک روش آموزش، ممکن است با عملکرد دیگران موافق نباشند، همیشه انتقادات ممکن است رخ دهند. انتقاد از روش مونتسوری در طول سالها مورد توجه بوده و البته تمایل دارد به طور آشکارا با آنچه که مردم به عنوان مشکلات و معایب در آموزش مونتسوری می بینند، چالش بپذیرد.

مربیان و کارشناسان مونتسوری قادر به پاسخ دادن به انتقاد هستند و این که مبنای شکل گیری روششان چیست و چرا برای شکل دادن ذهن نوجوانان مناسب است.

انتقاد شماره ۱:

جهت ایجاد تعامل و رشد اجتماعی، فرصت کافی برای فعالیت گروهی وجود ندارد. مطمئناً تعامل در کلاس های مونتسوری، متفاوت از مدرسه دولتی معمولی یا یک مدرسه غیر مونتسوری است، و آنجا تعامل دانش آموزان معنادارتر است.

محیط آماده شده در این کلاس درس به دانش آموزان اجازه می دهد تا آزادانه تر ارتباط برقرار کنند، نه فقط در زمان های مشخصی که در کلاس های سنتی تخصیص شده است. همانند تئوری مدارس والدورف، تعامل بیشتر خود به خودی است و به مقدار بسیار کمتر به شکل ساختار یافته و قانون مند ایجاد می شود، در حالیکه در مدارس سنتی هنوز هم سعی در دیکته شدن و تدریس آن توسط معلمین است.

دانش آموزان مونتسوری به عنوان افراد دارای هویت تلقی می شوند و این روش از طریق حذف ساختار و مشکلاتی که در کلاس های سنتی وجود دارد، به هویت افراد بیشتر احترام می گذارد.

انتقاد شماره ۲ :

خلاقیت هم حدی دارد و دوران کودکی دانش آموزان نباید فقط صرف ادراک و تفکر شناختی شده و زمان زیادی صرف زندگی عملی شود. پتانسیل واقعی کودک می تواند در سال های اولیه زندگی اش بالفعل شود (تا شش سالگی) و برای یک کودک یادگیری، یک امر طبیعی است. حتی در بازیهای به ظاهر بی پایه، کودکان در حال یادگیری تعامل اجتماعی، به اشتراک گذاری، چگونگی محاسبه و اصول هستند.

ابزار مونته سوری بچه ها را از کودکیشان دور نمی کند، بلکه آنها را به لحاظ آموزش ابتدایی غنی می کند که به رشد کودکان منجر می شود. در سال های اولیه، بچه ها با سهولت بیشتری یاد می گیرند و با کلاس های مونتسوری که در آن تعامل و یادگیری حرف اول را می زند، آنها با سرعت بیشتری رشد می کنند.

این موضوع به خصوص برای دانش آموزان پیشرفته و مستعد و همچنین کسانی که اهل مبارزه هستند، بسیار کارامد است. کودکان تقلید از دنیای اطرافشان را دوست دارند و مونتسوری از این فرصت برای کمک به عملکرد آنان در محیط استفاده می کند. فعالیت های متمرکز بر رشد حسی در سنین اولیه کمک می کند تا بعدها در زندگی خود پایه ای برای رشد فکری ایجاد کنند: کنترل دست و چشم، کنترل عضلات و ماهیچه های کوچک و بزرگ و بهبود مهارت هایی که بعداً برای خواندن و نوشتن مورد نیاز است.

انتقاد شماره ۳ :

در کلاس برای انتخاب های کودک آزادی بیش از حد وجود دارد و کلاس بیش از حد ساختار یافته است (البته نه به شکل سنتی). در برخی موارد، این دو مورد با هم تضاد دارند : همزمان چگونه می توان هم آزادی بیش از حد و هم ساختار و قانون بیش از حد اعمال کرد. اینکه چگونه دانش آموز با محیط تعامل و ارتباط برقرار می کند، به این دو مورد پاسخ خواهد داد. “مکان برای همه چیز و همه چیز در جای خود” بخشی از فلسفه کلاس مونتسوری است.

این روش به خودی خود به مفهوم وضع یک قانون یا ساختار نیست، زیرا دانش آموزان می توانند در هر لحظه، چیزی را که می خواهند و در موردش کنجکاو هستند، یاد بگیرند. با این حال، به منظور بهتر رسیدن به این آزادی عمل، معلمان کلاس های آموزشی را به نحوی خاص قانونمند می کنند تا پتانسیل دانش آموزان را به حداکثر برسانند.

کودک در چارچوب البه وسیع این ساختار، قادر است به طور آزادانه در کلاس عمل کند و هر کودک در هر زمان با دانستن اینکه هر چیز سر جایش قرار دارد، حس امنیت پیدا می کند. در واقع، برعکس ذهنیت سنتی ما، آزادی و قانون مداری خیلی جاها با هم هماهنگ هستند نه در تضاد با هم.

انتقاد شماره ۴ :

استفاده از روش مونته سوری در مهدکودک و مدارس فقط برای خانواده های سطح بالاست. این کاملاً نادرست است. زیرا مدارس مونتسوری، مانند مدارس غیر انتفاعی، دانش آموزان را بر اساس میزان ثروت، شهرت و یا اعتبار یک خانواده انتخاب نمی کنند: آنها بهترینها را می خواهند که به امکان ارائه بهترین نوع آموزش و محتوا کمک می کند.

انتقاد شماره ۵ :

هیچ تحقیقی وجود ندارد که نشان دهد آموزش مونتسوری برای کودکان نسبت به مدارس عمومی مفیدتر است. این درست است: هیچ تحقیقی وجود ندارد که به طور قطعی ثابت کند آموزش مونتسوری بهتر از سایر آموزش ها، عمومی یا خصوصی است. به دلایل مختلف این امر می تواند دشوار باشد، عمدتاً به دلیل تعدادی از عوامل که در تحقیقاتت علمی قابل کنترل و ارزیابی نیستند.

با این حال، دانش آموزانی که در مدارس مونتسوری شرکت می کنند بیشتر احتمال دارد که آمادگی بهتری برای زندگی داشته باشند . رویکرد ساماندهی زندگی، توسعه استقلال، نظم و علاقه مندی به یادگیری از این دسته ویژگیهاست. و صرفا انتقاد از روش مونتسوری بیانگر بد بودن این رویکرد نیست.

تمام رویکردهای آموزشی با نقد و تحقیقات زیاد مواجه هستند و رویکرد مونتسوری نیز، به طور مشابه، دارای جوانب مثبت و منفی است. علاوه بر این حتی ممکن است برای فرزند شما مناسب نباشد. پیدا کردن یک مدرسه و یک روش، وابسته به نیاز فرزند شماست.