در قسمت دوم از مجموعه مقالات ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان ۴ نمونه ی مهم از مشکلات رفتاری بچه ها را بررسی کردیم. در این قسمت هم ۴ مورد مهم دیگر را ذکر می کنیم.

۵) قلدری

قلدری یک مشکل جدی است و می تواند منجر به ضرر عاطفی و جسمی در قربانی شود. کودکان تمایل دارند با دیگران خشونت داشته باشند تا احساس قدرت کنند. همچنین، قلدری به راحتی مشکلات اجتماعی آنها را حل می کند. هنگامی که کنار آمدن با احساسات برایشان دشوار می شود، بچه ها تمایل دارند تا به قلدری متوسل شوند تا همه چیز را حل و فصل کنند. اگر متوجه شدید که فرزندتان دیگران را مورد آزار و اذیت قرار داده است، باید بلافاصله واکنش نشان دهید.

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)
ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)

– شروع به آموزش بچه ها مبنی بر اشتباه بودن قلدری، باید از سنین پایین باشد. مهمتر از همه، به آنها توضیح دهید که یک قلدر چه کسی است و نمونه هایی را برایشان بیان کنید. به عنوان مثال، می توانید بگویید، “یک قلدر کسی است که نام افراد را زشت صدا می زند، کارهای بد انجام می دهد یا قدرت خود را با زور تحمیل می کند”.
– قوانین و استانداردهایی را در خانه تنظیم کنید. بیانیه ای بنویسید که “ما در این خانه قلدر نیستیم” یا ” چنین رفتاری در این خانه پذیرفته نیست”.
– مراقب نشانه های قلدری باشید: اگر بچه های بزرگتر شما در حال تلاش برای اعمال قدرت به کوچکترها هستند، بلافاصله واکنش نشان دهید.

۶) نقشه کشیدن

نقشه کشیدن از روی حیله و تزویر، رفتاری بسیار غیرقابل تحمل است. کودکان دروغ و یا گریه را برای دریافت آنچه می خواهند، دستمایه کار خود قرار می دهند. اگر فرزندتان رفتار بد شما را تحمل کند، برای این کارهایش توجیه نیز خواهد داشت. به عنوان مثال، اگر فرزند شما برای خرید آب نبات کج خلقی کند و شما برایش خریداری کنید، او برای شما نقشه کشیده است.

به عبارت ساده، زمانی که فرزند شما برایتان نقشه می کشد، او بر شما قدرت دارد. به عنوان یک بزرگسال، شما همیشه می توانید الگو را شکسته و رفتار فوق کودک خود را تصحیح کنید.

– انتظار می رود فرزندتان هر زمانی که “نه” می شنود، مبارزه کند. به این ترتیب، می توانید چگونگی برخورد با رفتار آنها را بیابید و زیر بار حیله آنها نروید.
– روشن کنید که وقتی شما می گویید “نه”، یعنی نه. شما می توانید توضیح مختصری از موقعیت خود را به آنها بدهید، اما توجیه نکنید.
– از بحث اجتناب کنید، اما آنها را کاملاً ساکت نکنید. سعی کنید گوش دادن به او را تا زمانی که کودک در موضع احترام است و بی ادب و خشن نیست، ادامه دهید.

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)
ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)

۷) بی انگیزگی و تنبلی

فرزند شما به هیچ وجه علاقمند به انجام کاری نیست. فعالیتهای مدرسه، هنر یا موسیقی یا حتی بازی کردن، او حاضر به شرکت در آن نیست. دادن انگیزه به بچه ها آسان نیست، به خصوص اگر آنها تنبل باشند و تمایل داشته باشند که برای انجام کار، هیچ دلیلی پیدا نکنند. هنگامی که فرزند شما بی انگیزه است، با انجام موارد زیرمی توانید کمک کنید.

– از رفتار فرزندتان نگران نباشید. هنگامی که شما نگرانید، ممکن است فکر کند که توانسته شما را تحت فشار قرار دهد و این می تواند آنها را تشویق کند که در برابر شما مقاومت کنند.
– شما می توانید داستان های مربوط به دوران کودکی خود را به آنها بگوئید و تجربیات خود را به اشتراک بگذارید تا برای آنها را الهام بخش باشد و تشویقش کنید تا چیزی جدید را امتحان کند.
– فرزندتان را مجبور نکنید سرگرمی خاصی داشته باشد. چند مورد را انتخاب کنید و به آنها نیز اجازه انتخاب بدهید. بچه ها بیشتر به چیزی که انتخاب می کنند علاقه مند هستند.
– یک گام به عقب بردارید و بررسی کنید: آیا شما بچه را مجبور میکنید کاری انجام دهد؟ بپرسید که فرزند شما واقعاً چه می خواهد و چه چیزی به او انگیزه می دهد؟ فرزندتان را به عنوان یک فرد مستقل ببینید تا بتوانید آنها را تشویق کنید.
– سعی کنید راه هایی برای اینکه بچه ها خودشان انگیزه پیدا کنند، بیابید. خود انگیزشی قوی تر از آن است که تزریق انگیزه توسط دیگران اعمال شود.

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)
ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (بخش سوم ادامه مشکلات رفتاری)

۸) مشکلات رفتاری در مدرسه

“من از مدرسه متنفر هستم”. آیا این چیزی است که کودک پنج ساله شما هر روز صبح تکرار می کند؟ کودکان اغلب به سبب با اکراه رفتن به مدرسه و یا انجام نادرست تکالیفشان، اوقات ناخوشی را به والدین تحمیل می کنند. کودکان می توانند به دلایلی از رفتن به مدرسه امتناع ورزند: آزار و اذیت، مسائل تحصیلی، مقاومت در برابر اقتدار و قوانین، یا اضطراب جدا شدن از والدین.

– ابتدا با ریشه مسئله شروع کنید. پیدا کنید که چرا فرزند شما از مدرسه متنفر است یا از انجام تکالیف خود اجتناب می کند. اگر با تکالیف مشکلی دارد، می توانید در تکالیفش به او کمک کنید.
– فرزند شما ممکن است برای وفق با مدرسه به زمان نیاز داشته باشد. درک کنید که تغییر یک شبه اتفاق نخواهد افتاد.
– مشوق ها و انگیزشها، و نه رشوه ها را، برای تشویق رفتار مثبت پیشنهاد دهید. به عنوان مثال، می توانید بگویید، “چون بدون تذکر تکالیفت را انجام دادی، امروز یک بستنی جایزه داری.”
مشکلات رفتاری همیشه به اندازه کافی ساده نیستند. در موارد پیچیده به دنبال کمک حرفه ای ترها باشید.

در بخش بعد به ذکر اختلالاتی که مقدمه این مشکلات هستند، پرداختیم.

مقاله های چهار تا ششم این مطلب که منتشر شد:

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (قسمت چهارم : علائم مقدماتی)

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (قسمت پنجم: کودکان نوپا)

ناهنجاری های رایج رفتاری در کودکان (قسمت ششم و پایانی: مدیریت رفتار)