نوزاد در اثر نفخ و ناتوانی خروج گاز شروع به گریه های دردناکی می کند. او پاهایش را بالا می برد و تلاش می کند به قسمتی که درد می کند فشار وارد کند. دیدن این صحنه ها باعث ناراحتی والدین می شود. در این مقاله نکاتی برای درمان نفخ شکم نوزاد ذکر شده است.

چگونه می توانم بگویم نوزاد من نفخ شکم دارد؟

اگر کودک بدون هیچ دلیلی آشکار بهانه می گیرد، احتمالا درد ناشی از گاز دارد. بچه ها با درد گاز پاهای خود را بالا می برند و پشت خود را می کشند. (ا ین علائم می تواند نشانه های کولیک یا ریفلاکس نیز باشد ).

۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

چه چیزی سبب ایجاد گاز یا نفخ شکم نوزاد می شود؟

عوامل متعددی می تواند باعث نفخ شکم شود. درد گاز در نوزادان در سه ماه اول زندگی شایع است، زیرا روده های آنها در حال بالغ شدن است. همچنین این مشکل بین سنین ۶ تا ۱۲ ماه معمول است، زمانی که نوزاد برای اولین بار غذاهای متفاوتی را امتحان می کند:

۱- مصرف یک پروتئین خاص در شیر خشک یا شیر مادر

  • درد گاز در کودک شیرخوار ممکن است ناشی از عدم تحمل پروتئین در رژیم غذایی باشد. شناسایی و حذف مواد مجاز ممکن است کمک کند. (محصولات لبنی یکی از عوامل اصلی می باشند).
  • اگر نوزاد شما شیر خشک می خورد و درد گاز دارد، احتمالا مشکل عدم تحمل پروتئین در شیر خشک دارد. در صورتی که این مورد باشد، پزشک میتواند گزینه ای ضد آلرژیک را توصیف کند.

۲- خوردن سبزیجات خاص

نوزادان نیز مانند بزرگسالان، پس از خوردن سبزیجات خاص، مانند بروکلی و گل کلم، نفخ می کنند ( لیست مواد نفاخ و ضد نفخ در دوران شیردهی ). اگر فرزند شما این غذاهای سالم را بخورد، خوب است. فقط سعی کنید از این موادغذایی به مقدار زیاد به او ندهید.

۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

۳- نوشیدن آبمیوه

نوزادان نباید چیزی جز شیر مادر یا شیر خشک (و آب را تا ۶ ماهگی ) مصرف کنند. هضم فروکتوز و ساکروز موجود در آبمیوه برای آن ها دشوار است و در نتیجه باعث نفخ و یا اسهال می شود.

۴- عدم نوشیدن آب به مقدار کافی

  • آب برای زیر نوزاد ۶ ماه توصیه نمی شود.
  • هنگامی که کودک شما ۶ ماهه است، نوشیدن آب مشکلات گاز را برطرف نمی کند، اما یبوست ( برای یبوست نوزاد چه باید کرد؟ ) را بهبود می بخشد. یبوست اغلب با گاز و ناراحتی شکم همراه است.
  • در روز ۲ تا ۴ اونس آب به علاوه شیر مادر به نوزاد شش ماهه خود بدهید. همانطور که نوزاد شما به ۱۲ ماه نزدیک می شود، این مقدار را به ۴ تا ۶ اونس آب در روز افزایش دهید.

چه زمانی برای نفخ شکم نوزادم به پزشک مراجعه کنم؟

اگر چند بار در روز، بیش از سه روز متوالی نوزاد مشکل نفخ داشت، یا اگر گاز با سایر علائم مانند استفراغ، اسهال یا تب همراه باشد، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

۱۸ درمان نفخ شکم نوزاد

۱- شکم نوزاد را ماساژ دهید:

شکم نوزاد را در جهت عقربه های ساعت به آرامی ماساژ دهید. این کار باعث آرام شدن نوزاد می شود و باعث خروج گاز به روده ها می شود.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    روده ها در جهت عقربه های ساعت حرکت می کنند.

  • بنابراین بهترین جهت چرخش جهت عقربه های ساعت است. دستتان را فشار ندهید. سعی کنید باعث ناراحتی نوزاد نشوید.
  • علاوه بر کمک به استراحت کودک، ماساژ ملایم باعث کاهش گاز در شکم می شود. نوزاد را روی زانوی خود قرار دهید، و پشت او را بمالید. این کار موجب آزاد شدن فشار می شود.

۲- حالت قرار گیری نوزاد را تغییر دهید:

اگر گاز در روده نوزاد گیر کرده باشد، بهتر است حالت قرار گیری او را تغییر دهید تا گاز آزاد شود.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    اگر نوزاد دراز کشیده است، او را بلند کنید و بنشانید. می توانید او را راه ببرید. حرکت باعث خروج گاز از سیستم می شود.

  • نوزاد را به شکلی بگیرید که شکمش به سمت پایین باشد. بیشتر نوزادان این حالت را دوست دارند و گاز گیر افتاده خارج می شود.
  • شکم نوزاد را ماساژ دهید. فشار کم باعث خروج گاز می شود. همچنین می توانید پشت نوزاد را ماساژ دهید.

۳- نوزاد را به پشت بخوابانید و با پاها رکاب بزنید:

اگر شکم نوزاد سفت شده باشد و پر از گاز باشد، نوزاد دست هایش را تکان می دهد و با پاها لگد می زند.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    این حرکات نوزاد باعث خارج شدن گاز گیر افتاده در روده می کند.

  • اگر نوزاد مقاومت نشان می دهد و نمی گذارد پاهایش را تکان دهید اصرار نکنید.

۴- تکان دادن را امتحان کنید:

تکان دادن باعث آرام شدن نوزاد و خروج گاز از بدن او می شود. راه های پیشنهادی شامل:

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    نوزاد را در آغوش بگیرید و او را جلو عقب کنید. در این حال برایش آواز بخوانید.

  • نوزاد را در ماشین قرار دهید و در اطراف منزل دور بزنید. تغییر صحنه های اطراف و صدای موتور باعث آرام شدن نوزاد و به خواب رفتن او می شود.
  • نوزاد را درکالسکه قرار دهید و اطراف منزل دور بزنید. این حرکات باعث خروج گاز از بدن نوزاد می شود.

۵- از پزشک درباره قرص های بدون نسخه نفخ شکم بپرسید:

اگرچه قرص هایی مخصوص نفخ شکم نوزاد وجود دارد اما بهتر است پیش از خرید قرص با پزشک مشورت کنید.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    نوزادی که قرص های تیروئید می خورد نباید از این قرص های ضد نفخ مصرف کند.

  • قرص های بدوم نسخه معمولا حاوی سیمتیکون هستند.
  • نکات و دستورالعمل نوشته شده بر روی پاکت قرص را مطالعه کنید و طبق آن عمل کنید.

۶- درباره پروبیوتیک با پزشک صحبت کنید:

پروبیوتیک برای درمان مشکلات مربوط به سیستم گوارش می باشد. هنگامی که تعادل باکتری ها به هم می خورد باعث مشکلات گوارشی می شود. اما مصرف پروبیوتیک برای نوزاد توصیه نمی شود.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    مطالعات نشان می دهد پروبیوتیک باعث کاهش قولنج نوزاد می شود. اگر گریه نوزاد به خاطر قولنج ( چگونه می توانیم قولنج نوزادی ( کولیک نوزادی) را درمان کنیم؟ ) باشد پروبیوتیک باعث کاهش آن می شود.

  • پزشک متناسب با مشاهدات قبلی و سلامت نوزاد قرص تجویز می کند.

۷- پیش از استفاده از هر گونه قرصی با پزشک مشورت کنید:

روش های درمانی گیاهی و مکمل ها توسط بهداشت نظارت نمی شوند به همین دلیل ممکن مواد مضری داشته باشند و برای نوزاد مناسب نیستند. اما اگر پزشک به شما اجازه داد می توانید نوزاد را با آن ها آرام کنید.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    چای گیاهی . از چای بدون کافئین استفاده کنید تا نوزاد تمام شب بیدار نباشد.

  • آب قند. پیش از استفاده از آب قند از پزشک اجازه بگیرید زیرا احتمال دارد با شیر مادر یا شیر خشک تداخل داشته باشد. مقدار بسیار کمی از آن در حد چند قطره به نوزاد بدهید.
  • آب گریپ. برای استفاده از این فرمول با پزشک مشورت کنید. این فرمول حاوی رازیانه، زیره سیاه، زنجبیل، شوید، بابونه و قرص نعناع است. از فرمولی که حاوی الکل و بی کربنات سدیم است استفاده نکنید.

۸- نوزاد را حمام کنید

یک حمام آب گرم به همراه چند قطره روغن بابونه یا اسطوخدوس باعث آرامش نوزاد می شود.

۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

اگر علائم جدی تر از نفخ وجود دارد نوزاد را به اورژانس ببرید. علائم جدی شامل:

  • تب
  • ورم و نفخ شکم
  • مدفوع خونی یا مدفوع همراه با مخاط
  • استفراغ
  • اسهال
  • کاهش اشتها
  • رنگ پریدگی
  • ناتوانی در مک زدن
  • گریه ای که با گریه های عادی فرق می کند
  • به سختی نفس کشیدن یا تغییر در سرعت تنفس
  • هشیار نبودن
  • هنگامی که او را لمس می کنید ناراحت می شود.
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

۹- نوزاد بهانه گیر را به سرعت آرام کنید

برخی نوزادان در هنگام گریه، هوا قورت می دهند. اگر نوزاد گریه می کند او را بلند کنید و آرامش کنید.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    برخی نوزادان بسیار حساس هستند و بدون کمک والدین آرام نمی شوند ( مفهوم صدای گریه نوزاد ).

  • می توانید با بغل کردن و آرام کردن نوزاد از قورت دادن هوا جلوگیری کنید.

۱۰- در هنگام شیر دادن به نوزاد او را در حالتی مناسب بغل کنید:

بغل کردن باعث کاهش هوای قورت داده شده توسط نوزاد می شود. در این حالت سر نوزاد بالای شکم مادر قرار می گیرد. بنابراین شیر را راحت تر قورت می دهد. حالت های رایج بغل کردن نوزاد شامل:

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    مادر و نوزاد بغل یکیدیگر روی تخت قرار دارند و شکم های آن ها در تماس است و سر نوزاد روی سینه مادر است.

  • حالتی که نوزاد مانند توپ فوتبال در آغوش مادر است، پای او زیر بغل مادر است و سر او روی سینه نزدیک پای نوزاد است.
  • حالتی که مادر نوزاد را مانند توپ فوتبال در آغوش گرفته است و با سینه دیگر به او شیر می دهد.
  • حالتی که سر نوزاد توسط آرنج مادر مهار شده است و بدن او روی ساعد مادر است.

۱۱- به نوزاد اجازه دهید انتهای شیر خوردن آروغ بزند:

اگر نوزاد در طول شیر خوردن بهانه می گیرد، اجازه دهید هر چند دقیقه آروغ بزند ( همه چیز درباره آروغ زدن نوزاد ). حالت هایی که نوزاد می تواند آروغ بزند شامل:

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    صاف بنشینید و نوزاد را بر روی قفسه سینه خود نگه دارید. در این حالت چانه نوزاد روی شانه شما قرار می گیرد و به آرامی به پشتش ضربه بزنید.

  • نوزاد را صاف بنشانید. چانه اش را با یک دست بگیرید و با دست دیگر آهسته به پشتش ضربه بزنید.
  • نوزاد را به شکم بخوابانید به طوری که سرش بالاتر از قفسه سینه اش باشد سپس آهسته به پشتش ضربه بزنید.

۱۲- راه های شیر دادن با شیشه شیر را ارزیابی کنید:

تغییرات کوچک می تواند مانع از قورت دادن هوا در طول شیر خوردن از طریق شیشه شیر شود.

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    شیشه شیر را به قدر کافی بالا نگه دارید تا سر آن پر از شیر شود. اگر قسمتی از نوک شیشه شیر هوا داشته باشد، نوزاد هوا را به همراه شیر قورت می دهد.

  • از شیشه شیری متفاوت استفاده کنید یا سر شیشه را عوض کنید. اگر سر شیشه کوچکتر باشد نوزاد هوای کمتری به همراه شیر قورت می دهد.

۱۳- با پزشک نوزاد صحبت کنید شاید نوزاد به شیر گاو موجود در شیر خشک حساسیت دارد:

بعضی نوزادان به شیر گاو حساسیت دارند. این نوزادان شیر خشکی که راحت تر هضم می شود را بهتر تحمل می کنند.اگر شیر خشک باعث نفخ شکم نوزاد شود، پس از دو روز متوجه می شوید.

۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

۱۴- با پزشک صحبت کنید شاید نوزاد به ماده ای داخل شیر شما حساسیت دارد

اگر نوزاد به شیر شما حساسیت دارد سعی کنید مواد غذایی زیر را مصرف نکنید. البته چند هفته طول می کشد تا تاثیر کاهش نفخ شکم را در نوزاد مشاهده کنید. برخی موادغذایی آلرژی زا شامل:

  • ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان
    ۱۸ نکته طلایی برای درمان نفخ شکم نوزادان

    لبنیات

  • بادام زمینی
  • آجیل
  • گندم
  • سویا
  • ماهی
  • تخم مرغ

۱۵- حرکت دوچرخه را انجام دهید:

  • نوزاد را به پشت بخوابانید، پاهای او را نگه دارید و حرکت دوچرخه انجام دهید. برای بعضی از نوزادان، این حرکت گاز و سایر ناراحتی های شکم را کاهش می دهد.

۱۶- اجتناب از تغذیه در هنگام عصبانیت:

قبل از اینکه کودک گرسنه شود به او غذا بدهید ( بهترین غذا برای کودک ۶ ماهه تا لیست غذاهای کودک یک ساله ). اگر از گرسنگی گریه کند، احتمال دارد هوای بیشتری همراه غذا وارد شکم او شود. سعی کنید در محیطی آرام به کودک غذا بدهید: چراغ ها را کم نکنید، موسیقی ملایم بگذارید و از خواهر و برادر بخواهید بی سر و صدا بازی کنند.

۱۷- شیشه شیر را بررسی کنید:

  • از شیشه ای استفاده کنید که صرف هوا را کاهش میدهند. برخی از آنها منحنی هستند، در حالی که برخی دارای دریچه یا درز داخلی هستند تا مانع تشکیل حباب های هوا در مایع شود.

۱۸- صاف نگه داشتن نوزاد در هنگام تغذیه:

سعی کنید کودک را در حین تغذیه صاف نگه دارید تا غذا راحت تر به شکمش حرکت کند. اگر کودک پیچ بخورد هوای بیشتری وارد شکم او می شود.