یکی از اتفاقات ناخوشایند برای مادرها و پدرها این است که بعد از تولد فرزندشان متوجه می‌شوند که نوزاد زردی یا یرقان دارد. البته بزرگترهای فامیل این موضوع را عادی تلقی می‌کنند و بر این باورند اگر نوزاد چند روز بدون لباس زیر نور مهتابی قرار بگیرد مشکل حل می‌شود. اما آیا این باور واقعا ریشه علمی دارد؟

بد نیست بدانید زردی فیزیولوژیک از روز دوم یا سوم تولد شروع می‌شود، اما پس از گذشت ۱۰ روز اول نوزاد که ممکن است تا دو هفته طول بکشد، به حد طبیعی برمی‌گردد. یکی از اصول درمان زردی نوزاد استفاده از لامپ‏های مخصوص به نام لامپ فتوتراپی است.

مادرانی که گروه خونی O دارند، اگر نوزادشان گروه خونی A یا B داشته باشد، ممکن است دچار زردی شود. در واقع تغذیه نوزاد با شیر مادر سطح ماده ی بیلیروبین را کاهش می‌دهد. البته گاهی اوقات زردی در هفته اول تولد نوزاد بروز می‌کند که علت آن کمبود شیر مادر و تغذیه ناکافی نوزاد است. حتی زردی می‌تواند ناشی از ناسازگاری‏های خون باشد.

لامپ مخصوص زردی نوزاد؛ فتوتراپی
لامپ مخصوص زردی نوزاد؛ فتوتراپی

حتی اگر RH خون مادر منفی و RH خون نوزاد مثبت باشد،احتمال ایجاد زردی متوسط تا شدید وجود دارد. این در حالی است که در حال حاضر با تزریق آمپول روگام از ایجاد این نوع زردی در حاملگی بعدی جلوگیری می‌شود.

از طرفی معمولا مادرانی که گروه خونی O دارند، اگر نوزادشان گروه خونی A یا B داشته باشد،ممکن است دچار زردی شود. البته این یک قانون کلی نیست اما در صورت بروز، زردی در اغلب موارد شدید است و نیاز به بستری در بیمارستان دارد.

در این میان دیابت مادر، ابتلا به فاویسم، کم‌ کاری تیروئید، سابقه زردی در زایمان‌ های قبلی و… عواملی هستند که خطر بروز زردی در نوزادان را افزایش می‌دهند. در این میان یکی از اصول درمان استفاده از لامپ‏های مخصوص به نام لامپ فوتوتراپی است.

تابیدن نور این لامپ‌ها به نوزاد باعث کاهش زردی می‏شود. البته در شرایطی که میزان بیلیروبین در حدی است که نیاز به تعویض خون باشد نمی‌توان از فتوتراپی استفاده کرد. در این میان بسیاری از مادربزرگ‌ها مصرف شیرخشت (Cotoneaster) را در برطرف کردن زردی موثر می‌دانند و برخی از متخصصان هم این موضوع را تایید می‌کنند و می‌گویند استفاده از قطره خوراکی شیرخشت موجود در داروخانه‌ها همراه با نور درمانی تا حد زیادی در درمان این بیماری موثر است.

اما یکی از مهم ترین پرسش‌های والدین از متخصصان کودک این است که برای درمان زردی نوزاد‌شان می‌توانند او را در معرض نور مهتابی قرار دهند؟ باید گفت اشعه‌‌ای که از مهتابی ساطع می‌شود، بیلی‌ روبین‌ های رسوب کرده را شکسته و به قطعات کوچ تر تبدیل می‌کند تا از طریق ادرار دفع شوند، اما این موضوع حتما باید به تجویز پزشک باشد چون مهتابی قابل مقایسه با فتوتراپی نیست و انجام خودسرانه این کار و تاخیر در درمان می‌تواند سلامت نوزاد را به خطر بیندازد.